Mobilya Döşeme Kumaşı Seçimi ve Uygulaması
İlk koltuk döşeme denemem, anneannemden kalan tek kişilik bir berjerdi. Kumaşı yıllardır solmuş, kolçakları parlamıştı; atmaya kıyamadığım için "nasıl olsa altı ahşap, ben bunu hallederim" deyip işe giriştim. O ilk denemede kumaşı eksik kestim, deseni ters getirdim ve zımba tabancasıyla parmağımı da unutmadım. Ama ikinci koltukta işler değişti. Şimdi evdeki hemen her oturma grubunun kumaşını kendim değiştiriyorum ve size şunu rahatlıkla söyleyebilirim: bu iş, sabır ve doğru kumaş seçimiyle gerçekten evde yapılabilir bir iş.
Aşağıda hem kumaş seçerken nelere baktığımı hem de kesim-dikiş-germe aşamasında yıllar içinde öğrendiğim püf noktaları, hiçbir şeyi atlamadan anlatıyorum.
Doğru Kumaşı Seçmek: Görünüşten Önce Dayanıklılık
Kumaş dükkânına gittiğimde ilk baktığım şey renk değil, kumaşın eline ve dokusu. Çünkü perdelik bir kumaşla koltuk kaplamaya kalkarsanız altı ay sonra oturma yerlerinde tüylenme, dikiş yerlerinde açılma başlıyor. Perdelik kumaşlarla döşemelik kumaşların dünyaları ayrı; perde dikimi tamamen başka bir mantıkla ilerliyor.
Elyaf Türleri ve Gerçek Hayattaki Performansları
Kendi denediklerim üzerinden kısa bir karşılaştırma yapayım:
| Kumaş | Güçlü yanı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Keten | Nefes alır, doğal ve mat bir görünüm verir | Kolay buruşur, leke tutar; çocuklu evde zor |
| Pamuk karışımı | Dikimi kolay, ekonomik, renk seçeneği bol | Saf pamuk çabuk incelir, karışımlısı tercih edilmeli |
| Kadife (özellikle polyester kadife) | Aşınmaya çok dayanıklı, sıcak bir doku | Havı yönlüdür, tüm parçalar aynı yöne kesilmeli |
| Şönil | Yumuşak, yoğun kullanılan kanepeler için ideal | Kalın olduğu için dar dikiş paylarında zorlanır |
| Mikrofiber / suni deri | Silinebilir, evcil hayvana dayanıklı | Yazın terletir, dikiş izi geri dönmez |
Sandalye oturakları gibi küçük yüzeylerde ben genelde kalın pamuk karışımını, günlük kullanılan kanepede ise şönil ya da polyester kadifeyi tercih ediyorum. Bir mobilya kaplama kumaşı seçerken kumaşı iki elimle çaprazlama çekiştiririm; kolayca uzuyorsa oturma bölgesinde göbek yapacak demektir.
Metraj Hesabı
En çok hata yapılan yer burası. Ben şöyle yapıyorum: her parçayı (oturak, sırtlık ön-arka, kolçak iç-dış, ön etek, minder yüzleri) ayrı ayrı ölçüp her kenarına 8 cm pay ekliyorum. Sonra bu ölçüleri kâğıda kumaş enine göre yerleştirip toplam boyu buluyorum. Desenli kumaşta desen raporu kadar fazladan metraj gerekiyor; büyük çiçekli bir kumaşta bu, toplam metrenin üçte biri kadar fark yaratabiliyor. Tek kişilik bir berjerde genellikle 3-4 metre, üçlü kanepede 12-14 metre civarı bir yerde duruyorum ama kesin rakam mobilyanın formuna göre değişiyor.
Renk ve Dokuyu Odayla Konuşturmak
Kumaşı dükkânda beğenip eve getirdiğimde bambaşka göründüğü çok oldu. O yüzden artık numune parçasını alıp evde, hem gündüz ışığında hem akşam lambası altında duvarın ve halının yanına koyuyorum. Zeminin tonu, duvar boyası ve halının dokusu bir arada düşünülmediğinde koltuk odaya yamalı gibi oturuyor. Renk kombinasyonlarında zorlananlar için basit bir kural var: desenli halı varsa kumaş düz, halı düz ise kumaş desenli olsun.
Sökme, Dikme ve Germe: Adım Adım Uygulama
Eski Kumaşı Şablon Olarak Kullanmak
Bu, size verebileceğim en değerli tavsiye: eski kumaşı sökerken parçaları yırtmadan çıkarın. Her parçanın üstüne tebeşirle "sol kolçak iç", "sırt arka" diye yazın, sökme sırasını da bir kâğıda not edin. Ben ayrıca sökerken her aşamanın fotoğrafını çekiyorum; montajda hangi parçanın altta kaldığını hatırlamak için birebir işe yarıyor. Sökülen parçalar, yeni kumaşınızın kalıbı olacak. Etrafına 1,5 cm dikiş payı bırakıp kesin.
Sünger ve kolonlar açığa çıktığında durumu değerlendirin. Çökmüş sünger varsa kumaşı yenilemek işe yaramaz; süngeri de değiştirin. Ahşap iskelette gevşeme, cıvatalarda oynama varsa bu aşamada sıkıştırın, çatlak varsa ahşap tutkalıyla onarın. Zaten mobilya yenileme işinin yarısı iskeleti sağlamlaştırmaktan ibaret.
Dikişte İzlediğim Sıra
- Parçaları toplu iğneyle tersten birleştirip önce prova dikişi (teyel) atıyorum.
- Mobilyaya geçirip oturup oturmadığına bakıyorum; bol geldiyse burada düzeltiyorum.
- Kalın kumaşlarda 90-100 numara iğne ve döşemelik polyester iplik kullanıyorum; ince iğne kadifede kırılıyor.
- Kenarlara kordon (biye) geçirmek dikişleri hem gizliyor hem işe profesyonel bir hava veriyor. Kordonu, dikiş ayağını kordon ayağıyla değiştirerek arada kalacak şekilde dikiyorum.
- Minder kılıflarına mutlaka fermuar takıyorum; yıkanabilir olması hayat kurtarıyor.
Dikiş makinesinde el alıştırmak isteyenlere önerim, doğrudan koltuğa girmeden önce birkaç yastık kılıfı dikmeleri. Kordon çevirmeyi ve fermuar takmayı orada öğrenmek çok daha az yıpratıcı.
Zımbalama ve Gerdirme
Kumaşı iskelete tutturmaya her zaman ortadan başlıyorum: bir kenarın ortasına bir zımba, sonra karşı k