Balkon Bahçeleme ve Yapay Bitki Dizilimi

Oturduğum dairenin balkonu 2,5 metreye 1,2 metre; yani ne hamak asabileceğim bir teras ne de tamamen umutsuz bir çıkma. İlk yıl orayı sadece çamaşır kurutmak için kullandım, ikinci yıl birkaç saksı koydum ve hepsi ağustos sıcağında kavruldu. Üçüncü yıldan itibaren ise balkon, evin en çok vakit geçirdiğim köşesi oldu. Aradaki fark yetenek değil, birkaç basit karardı. Aşağıda o kararları, yaptığım hatalarla birlikte anlatıyorum.

Balkonu Gerçekten Yaşanabilir Bir Bahçeye Çevirmek

Balkon bahçe dekorasyon işine girişirken en büyük yanılgım, önce bitki alıp sonra yer bulmaya çalışmak oldu. Şimdi tersini yapıyorum: önce balkonu ölçüyorum, güneşi izliyorum, sonra alışverişe çıkıyorum.

Güneşi ve Rüzgârı Bir Hafta Boyunca İzleyin

Telefonunuza not alın: sabah 9'da güneş nereye vuruyor, öğlen ne kadar sürüyor, akşamüstü gölge nereden başlıyor. Benim balkonum güneybatıya bakıyor, yani öğleden sonra üç saat sert güneş alıyor. Bunu öğrendikten sonra begonya ısrarımdan vazgeçip lavanta, biberiye, sardunya ve zeytin fidanına döndüm; hepsi bu koşulda mutlu.

Rüzgâr da en az güneş kadar belirleyici. Yüksek katlardaki balkonlarda ince yapraklı bitkiler sürekli kırılır, hafif saksılar devrilir. Ben korkuluğun iç yüzüne kamış hasır bağladım; hem rüzgârı kırdı hem karşı binaya bakarken hissettiğim tedirginliği azalttı.

Dikey Düşünün, Zemini Boş Bırakın

Küçük balkonda zemin altındır. Saksıları yere dizdiğim ilk denemede oturacak yer kalmadı. Şimdi düzenim şöyle:

• Korkuluk üstü askılı kutular: Naneler, fesleğen, maydanoz burada. Mutfağa iki adım.
• Duvara monte üç raflı ahşap merdiven: Sarkan bitkiler üst rafta, çiçekliler ortada, gölge sevenler altta. Raf yapımı konusunda evdeki depolama ve raf çözümlerinde kullandığım aynı mantığı, yalnızca dış mekâna uygun vernikle uyguladım.
• Zeminde yalnızca iki büyük saksı: Bir zeytin, bir de yasemin. Büyük hacimli iki saksı, on tane küçüğünden çok daha derli toplu görünüyor.

Su, Drenaj ve Komşu Meselesi

Öğrendiğim en pahalı ders: saksı altlığı olmadan sulama, alt kattaki komşunun çamaşırına gider. Her saksının altına tabak, tabakların altına 1 cm yükselten ahşap takoz koydum; hem su birikmiyor hem zemin lekelenmiyor. Sulamayı akşamüstü yapıyorum, sabah suladığımda güneş yaprakları yakıyordu. Yazın tatile çıkarken de plastik şişeden damlama düzeneği kuruyorum; iki litrelik şişe orta boy saksıya beş gün yetiyor.

Yapay Bitkilerle Dış Mekân Havasını İçeriye Taşımak

Yapay bitkiye uzun süre burun kıvırdım. Sonra kuzeye bakan koridorda hiçbir canlının yaşamadığını kabul ettim. Doğru seçildiğinde kimse fark etmiyor; yanlış seçildiğinde ise iki metreden belli oluyor.

Hangi Yapay Bitki İkna Eder?

Benim ölçütlerim şunlar: yaprak yüzeyinde damar dokusu olacak, renk tek düze parlak yeşil olmayacak, gövde ve dal kısmı plastik değil sarılı tel ya da gerçek kuru dal olacak. Devetabanı, incir yapraklı bitkiler ve okaliptüs dalları kopyalandığında inandırıcı oluyor; buna karşın gül ve orkide taklitleri çoğu zaman sahte duruyor. Bir de şu ayrıntı: yapay bitkiyi mutlaka gerçek toprak veya küçük çakıl taşıyla kaplı bir saksıya yerleştiriyorum, plastik köpük göründüğü an büyü bozuluyor.

Canlı ve Yapayı Karıştırma Kuralı

En işe yarayan yöntem, üçlü gruplarda ikisini canlı, birini yapay tutmak. Göz canlı yaprağın hareketini ve mat dokusunu gördüğünde, yanındakini de sorgulamıyor. Balkonun gölge kalan köşesinde bunu yapıyorum: iki saksı eğrelti canlı, arkadaki uzun yapay muz yaprağı ise yükseklik kazandırıyor. İç mekân için bitki yerleşimini planlarken de aynı oranı koruyorum.

Bakım: Evet, Yapay Bitki de Bakım İster

Toz, yapay bitkinin baş düşmanı. İki haftada bir kuru mikrofiber bezle silmek, ayda bir de banyoda ılık duşta çalkalamak yeterli. Dış mekânda bırakacaksanız etikette UV dayanımı yazanı seçin; yazmıyorsa üç ay içinde yeşil griye döner. Ben balkondaki yapay dalları eylül sonunda içeri alıyorum, kışın balkon zaten sadece pencereden seyredilen bir yer oluyor.

Balkonu Odanın Devamı Gibi Kurmak

Dış mekân havasını içeriye taşımanın en hızlı yolu, iki alanın malzemesini ve rengini akrabalaştırmak. Salondaki minderlerle balkon minderlerini aynı kumaştan diktim; yastık dikişinde kalan artık kumaşları burada kullandım. Perdeyi hafif ve açık renk seçtim ki gündüz balkon görüşü kesilmesin. Akşam için de tek bir sıcak sarı ışık kaynağı, güneş enerjili bir fener; ışıklandırma planlamasında öğrendiğim gibi tepeden değil, göz seviyesinin altından aydınlatmak alanı iki kat büyük gösteriyor. Eski bir sehpayı zımparalayıp dış mekân yağıyla yenilediğimde ise balkon artık depolan